Δημοσιογράφοι, ακτιβιστές, ακαδημαϊκοί, καλλιτέχνες και ερευνητές έχουν σύμμαχο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέναντι σε παράγοντες που χρησιμοποιούν αβάσιμες και καταχρηστικές νομικές διαδικασίες για να τους αποσιωπήσουν.
Η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων (JURI) υιοθέτησε ψήφισμα για νέους κανόνες προστασίας σε επίπεδο ΕΕ, σχετικά με τις στρατηγικές μηνύσεις κατά της δημόσιας συμμετοχής (Strategic Lawsuits Against Public Participation – τις λεγόμενες SLAPPs) για τους δημοσιογράφους, τις ΜΚΟ και την κοινωνία των πολιτών στην Ευρώπη που χρησιμοποιούνται για τη φίμωση όσων εργάζονται προς το δημόσιο συμφέρον σε θέματα όπως τα θεμελιώδη δικαιώματα, το περιβάλλον και η πρόσβαση των πολιτών στην πληροφόρηση.
Οι κανόνες θα επεκτείνονται και σε διασυνοριακές υποθέσεις, όταν ο εναγόμενος και ο ενάγων δεν εδρεύουν στο κράτος μέλος του δικαστηρίου. Όσοι στοχοποιούνται θα μπορούν να ζητήσουν την πρόωρη απόρριψη της υπόθεσής τους και θα εναπόκειται στον ενάγοντα να αποδείξει ότι η υπόθεση δεν είναι προδήλως αβάσιμη.
Οι ενάγοντες θα καλύπτουν επίσης όλα τα έξοδα της διαδικασίας, ενώ τα θύματα των SLAPPs θα έχουν δικαίωμα αποζημίωσης για τη ζημία που υπέστησαν, συμπεριλαμβανομένης της δυσφήμισης.
«Οι αγωγές SLAPP αποτελούν απειλή για το κράτος δικαίου και υπονομεύουν σοβαρά τα θεμελιώδη δικαιώματα στην έκφραση, την πληροφόρηση και το συνεταιρίζεσθαι» σημείωσε ο εισηγητής Tiemo Wölken (Σοσιαλιστές, Γερμανία), κάνοντας λόγο για μια μορφή νομικής παρενόχλησης και κατάχρησης του συστήματος δικαιοσύνης «που χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο από ισχυρά άτομα και οργανισμούς για να αποφύγουν τον δημόσιο έλεγχο. Ο στόχος μιας καταχρηστικής μήνυσης (SLAPP) δεν είναι να κερδηθεί η υπόθεση, αλλά ο εκφοβισμός και η αποτροπή πολλών δημοσιογράφων και ακτιβιστών από το να γνωστοποιήσουν πληροφορίες στο κοινό, με αποτέλεσμα την αυτολογοκρισία. Τα δικαστήριά μας δεν πρέπει να θεωρούνται παιδική χαρά για ισχυρά άτομα, εταιρείες και πολιτικούς και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για προσωπικό όφελος».
Το Κοινοβούλιο θα εγκρίνει τη διαπραγματευτική του θέση στη σύνοδο ολομέλειας τον Ιούλιο. Στη συνέχεια θα συναποφασίσει με το Συμβούλιο για την τελική μορφή της νέας νομοθεσίας.
